04.04.2020

29 Komentarzy,

Karolina Sikorska-Bednarczyk,

Przestój w pracy nauczyciela – czyli jak realizować zajęcia zdalne i jak otrzymać za to wynagrodzenie

Od kilkudziesięciu dni nie ustają informacje o koronawirusie, a ja dostaję codziennie po kilkadziesiąt informacji, które oblewają mnie zimnym potem. Dowiaduję się, że nauczyciele nie dość, że pracują dużo więcej niż normalnie, to jeszcze albo ma im być odebrany dodatek motywacyjny, wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe czy też mają otrzymać jedynie wynagrodzenie zasadnicze.

Ponadto, co bardzo mnie martwi, dyrektorzy prześcigają się w wymyślaniu niezwykłych tabelek, aby jeszcze bardziej udowodnić nauczycielom, że … no właśnie nie wiem co …

Dlatego też w poniedziałek 30.03 nagrałam na FB spontaniczny live o przestoju w pracy nauczyciela. Po to, aby w końcu nauczyciele dowiedzieli się, jakie mają prawa w swojej pracy i jakie za to przysługuje im wynagrodzenie.

Przypominam, że napisałam o sytuacji nauczycieli i rodziców już kilka wpisów:

Koronawirus – nowe rozporządzenie o pracy zdalnej. 

Koronawirus- zawieszenie zajęć, a prawo do wynagrodzenia (…). 

Koronawirus – uprawnienia pracowników.

W każdym z nich poruszałam temat należnego wynagrodzenia nauczycieli w czasach pandemii i zawieszenia zajęć lekcyjnych. Jednak sądząc po ilości odtworzeń filmów i udostępnień był on bardzo potrzebny. Jestem w nim wprawdzie „po domowemu” bez makijażu i ułożonych włosów, acz czego się nie robi, by Wam pomóc. Proszę o wybaczenie i zapraszam do lektury.

Będzie o tym, o czym był live. Ułożony według następujących punktów:

  1. Przywitanie
  2. Odesłanie na bloga – wpisy o koronawirusie
  3. Przestój i wynagrodzenie.
  4. Stawka zaszeregowania.
  5. Godziny ponadwymiarowe – czy należne jest wynagrodzenie?
  6. Zajęcia zdalne a on-line i obowiązki dyrektora.
  7. Dodatek motywacyjny w czasie przestoju.
  8. Ekwiwalent za używanie własnego sprzętu w pracy.
  9. Dobre praktyki, czyli rada jednego z Dyrektorów.
  10. Przydatne linki, w tym Kamili Rowińskiej o zajęciach dla dzieci.

No to zaczynamy 🙂

Przywitanie i odesłanie na bloga pominę, bo na nim jesteś, a ostatnie wpisy o koronawirusie w odniesieniu do interesujących Ciebie treści zamieściłam powyżej 🙂

Acha, pamiętaj o podstawach prawnych, w jakich się poruszamy, czyli:

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 2 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. – zawieszające zajęcia edukacyjne.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 20 marca 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. – wprowadzające obowiązek pracy zdalnej. 

Ad. 3.  Przestój i wynagrodzenie. 

Przestój – wyjaśniałam już definicję wynikającą z art. 81 Kodeksu pracy. Ponieważ nie ma o tej instytucji mowy w Karcie Nauczyciela to stosujemy odesłanie przez art. 91 c Karty właśnie do Kodeksu pracy. Więc chcąc powołać się na przepisy o przestoju wskazujemy art. 81 K.p. w zw. z art. 91 c KN. Zgodnie z jego treścią:

Pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagrodzenia – 60% wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów.

Pracodawca może na czas przestoju powierzyć pracownikowi inną odpowiednią pracę, za której wykonanie przysługuje wynagrodzenie przewidziane za tę pracę, nie niższe jednak od wynagrodzenia ustalonego zgodnie z § 1. Jeżeli przestój nastąpił z winy pracownika, przysługuje wyłącznie wynagrodzenie przewidziane za wykonaną pracę.

Jak wynika z powyższego, nauczyciel za brak świadczenia pracy – jeżeli był gotowy do jej świadczenia, ale doznał przyczyn ze strony pracodawcy (nawet od niego niezależnych – jak obecnie) otrzyma wynagrodzenie takie, jakie otrzymywałby wówczas, gdyby normalnie pracował. Otrzyma 100% należnego mu wynagrodzenia!

Należy wziąć również pod uwagę, że nie ma przepisów, które zmusiłyby nauczyciela do świadczenia pracy zdalnej. Bez względu na to, czy pracuje czy nie, ma otrzymać takie samo wynagrodzenie. Taki jest fakt, takie są przepisy prawa i konsekwencje wydanych rozporządzeń. Nauczyciel może zawsze powiedzieć – byłem gotowy do pracy, byłem gotowy do terapii z dzieckiem, ale pracodawca – na skutek sytuacji, w której nie ponosi winy mi tego nie umożliwił.

Ad. 4. Stawka zaszeregowania 

Stawka zaszeregowania. To jest tajemnicze pojęcie, które budzi wiele wątpliwości. Powołuje się na nie Kodeks pracy, nie wyjaśniając jednak jego definicji. Dlatego też z pomocą przychodzi orzecznictwo sądowe, do którego teraz sięgniemy.

Przez stawkę osobistego zaszeregowania nauczyciela,należy rozumieć przysługującą mu wysokość miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Wysokość wynagrodzenia została określona zgodnie z tabelą zaszeregowania oraz minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy. W przypadku, gdy na mocy art. 30 ust. 10 KN organ prowadzący szkoły podwyższył minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, to przez stawkę osobistego zaszeregowania nauczyciela należy rozumieć odpowiednio tę podwyższoną stawkę.

Czy w wynagrodzeniu wynikającym z osobistego zaszeregowania pracownika należy uwzględnić dodatek funkcyjny?

W wyroku z dnia 25 kwietnia 1985 r. (I PRN 28/85) Sąd Najwyższy uznał, że przez stawkę osobistego zaszeregowania w rozumieniu art. 81 § 1 Kodeksu pracy należy rozumieć wynagrodzenie zasadnicze, jak również dodatek funkcyjny. Zdaniem Sądu Najwyższego dodatek funkcyjny wiąże się bezpośrednio z wykonywaną przez pracownika funkcją. Pracownik nie musi spełnić dodatkowych przesłanek w celu uzyskania dodatku. Sam fakt podjęcia określonej pracy powoduje prawo pracownika do wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatku funkcyjnego. Inaczej jest w przypadku innych dodatków, w tym stażowego. O tym niestety nic w przepisach nie ma.

Jednakże logicznym jest, że jeśli obecnie nauczyciele wykonują takie same zadania, jak w okresie nie pandemii, czyli realizują podstawę programową, czy pracują według ramowych programów nauczania, to tak samo, jakby pracowali, a zmieniło się jedynie miejsce pracy. Wówczas wynagrodzenie przysługuje im takie samo, jak w czasie pracy.

Ad. 5. Godziny ponadwymiarowe – czy należne jest wynagrodzenie?

TAK! Jak już pisałam we wcześniejszym artykule, na godziny ponadwymiarowe patrzymy również przez pryzmat przestoju. 

Więc jeśli nauczyciel został obowiązany do odpłatnej pracy w godzinach ponadwymiarowych to powinien w każdej sytuacji otrzymać wynagrodzenie, takie, jakby godziny te realizował. Zwłaszcza wówczas, gdy był gotów do wykonywania obowiązków nimi określonych.

Tak też wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 grudnia 2009 r., wskazując, że nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe, tylko i wyłącznie, jeżeli był gotów do ich wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących szkoły. Zatem przesłanką istnienia prawa do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy jest pozostawanie w gotowości do wykonywania pracy w szkole, przez co należy rozumieć:

  • istnienie zamiaru wykonywania pracy,
  • istnienie realnej możliwości jej wykonywania,
  • uzewnętrznienie woli jej świadczenia,
  • pozostawanie w dyspozycji pracodawcy przez cały czas niemożności wykonywania pracy – z reguły w szkole lub innym miejscu wyznaczonym przez dyrektora.

W każdym przypadku należy więc sprawdzać – przez pryzmat powyższych przesłanej, czy nauczyciel ma prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe.

Podsumowując – jeśli nauczyciel wyraża gotowość do realizacji pracy w godzinach ponadwymiarowych, a doznaje przeszkód ze strony szkoły – to powinien otrzymać wynagrodzenie za ich realizowanie! A przecież teraz realizujecie znacznie więcej godzin.

Ad. 6. Zajęcia zdalne a on-line i obowiązki dyrektora.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 20 marca 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, wprowadziło obowiązki dyrektora związane również z rozliczeniem pracy nauczyciela. To bardzo niedobre narzędzie.

Skupmy się jednak na jednym zagadnieniu: co to są zajęcia zdalne a co zajęcia on-line? 

Zajęcia zdalne to realizowane w pewnej odległości, czyli po prostu ze zmienionym miejscem świadczenia zajęć. I tak, jak wynika z przywołanych rozporządzeń, nauczyciele nie zostali zobowiązani do realizowania wszystkich zajęć w formie e-e-learningu czy on-line, a do pracy zdalnej. Jak wypowiedziało się Ministerstwo Edukacji Narodowej metody mają zostać dobrane do sytuacji uczniów i nauczycieli. Nie ma obowiązku za wszelką cenę realizowania zajęć przez internet. Można zadać zadania, można porozmawiać z uczniami o życiu, czy polecić wykonanie im ćwiczeń, których nigdy w domu by nie wykonali, jak na przykład obejrzenie prasówki z kilku stacji telewizyjnych i porównania ich ze sobą (to z mojej branży). Albo na przykład ocenienie społecznych zachowań ludzi w czasie pandemii. W końcu na co dzień walczymy, aby uczniowie korzystali mniej z telefonów, czy komputerów. A nagle mają siedzieć! przed nimi po 10 godzin dziennie. To nie tak miało wyglądać! 

W takiej sytuacji na dniach będę czytać na stronach Kancelarii i Facebookowiej grupie Uwaga mobber w szkole! książkę Kamili Rowińskiej „Kobieta asertywna”. Bo teraz, jak nigdy wcześniej niezbędne są umiejętności asertywności i pewności siebie 🙂 Na szczęście są dyrektorzy, którzy podchodzą do zaistniałej sytuacji wyrozumiale i życiowo. O tym poniżej.

Ad. 7 Dodatek motywacyjny w czasie przestoju.

Czy dyrektor może pozbawić nauczyciela dodatku motywacyjnego obecnie? NIE!

Dodatek motywacyjny przyznawany jest na określony czas, najczęściej na okres jednego semestru. Co oznacza, że skoro został Tobie przyznany na ten konkretny czas, to jako dodatkowy składnik Twojego wynagrodzenia powinien być Tobie wypłacony.

Teraz jego rola jest szczególna. Ma charakter premii. Pisałam o tym we wcześniejszym artykule. Teraz szczególnie powinien zostać doceniony trud nauczycieli, jaki wkładają w nauczanie zdalne i realizowanie zajęć w trudnym dla wszystkich czasie.

Z kolei jest to też czas na przeczytanie obowiązujących regulaminów i sprawdzenie w nich, czy dyrektor może cofnąć obecnie decyzję o przyznaniu dodatku. Moim zdaniem nie ma takiego prawa. Znowu wracamy do kwestii składników wynagrodzenia nauczyciela.

Ad. 8. Ekwiwalent za używanie własnego sprzętu do pracy. 

Obecne działania nauczycieli, czy to na polecenie dyrektorów, czy prowadzone z własnej inicjatywy, przypominają bieg przez przeszkody, a nawet maraton. Jednak już pojawiają się głosy, że zwiększa się zużycie prądu, amortyzacja sprzętu, a nawet czasem konieczność jego zakupienia.

Tymczasem, to organ prowadzący i pracodawca zobowiązani są do zapewnienia pracownikowi odpowiednich narzędzi do pracy. To jeden z obowiązków pracodawcy i to podstawowy (art. 94 K.p.).

Obecnie wykonywaną pracę można scharakteryzować jako pracę wykonywaną w systemie telepracy, a więc zgodnie z przepisami Kodeksu pracy własnie jako pracę zdalną – czyli formę organizacji pracy polegającej na świadczeniu pracy poza jednostką organizacyjną pracodawcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Coś Wam to mówi? 🙂

Nie jest to nowy sposób zatrudnienia, a jedynie forma wykonania pracy.

I teraz najlepsze 🙂

Z telepracą wiążą się pewne obowiązki dla pracodawcy.

Bowiem, z umożliwieniem pracownikowi korzystania z własnego sprzętu rodzi powstaniem po stronie pracodawcy obowiązku wypłaty pracownikowi ekwiwalentu (art. 67 [11] § 2 pkt 1 K.p.). 

Ustalając wysokość ekwiwalentu pracodawca powinien wziąć pod uwagę w szczególności normy zużycia sprzętu, jego udokumentowane ceny rynkowe oraz ilość wykorzystanego materiału na potrzeby pracodawcy i jego cent rynkowe (art. 67 [11] § 3 K.p.).

Ekwiwalent ten jest zwolniony z opodatkowania. Wolne od podatku dochodowego są ekwiwalenty pieniężne za używane przez pracowników przy wykonywaniu pracy narzędzia, materiały lub sprzęt, stanowiące ich własność – art. 21 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Zwolnienie przyznawane jest przy spełnieniu następujących warunków:

  • ekwiwalent ma formę pieniężną,
  • narzędzia, materiały lub sprzęt stanowią własność pracownika,
  • korzystanie przez pracownika z własnych narzędzi, materiałów lub sprzętu na potrzeby pracodawcy ma związek z wykonywaną przez niego pracą,
  • wysokość ekwiwalentu odpowiada poniesionym przez pracownika wydatkom, co oznacza, że musi zachodzić racjonalny związek pomiędzy przyznaną kwotą a wartością używanego dla celów pracodawcy sprzętu oraz stopniem zużycia rzeczy dokonanego w trakcie tego używania.

Z powyższego wynika, że przygotowując dla uczniów materiały w oparciu o swój sprzęt możesz zliczać koszty, jakie poniosłeś. Pracodawca z kolei będzie miał obowiązek je Tobie zwrócić. 

Ad. 9 Dobre praktyki, czyli rada jednego z Dyrektorów. 

Owszem, to Dyrektor bardzo mądry. Mam nadzieję, że się na mnie nie pogniewa, jak wskażę Jej Imię i Nazwisko. Pani Elżbieta Januszewska, będąc obecnie Dyrektorem jednej z niepublicznych placówek opublikowała na stronie internetowej i FB szkoły wpis. Dotyczył on właśnie realizowania zadań nauczycieli w czasie koronawirusa. Przeczytaj 🙂

Szanowni Państwo!
Uprzejmie informuję, że na Radzie Pedagogicznej w dniu 27 marca 2020r. ustaliliśmy wspólnie, że wprowadzamy zmiany w zdalnym planie uczniowskim.
Dostosowaliśmy w nim liczbę godzin do poziomu realizacji podstawy programowej z danego przedmiotu. Ustaliśmy, że w planie tym, najwięcej będzie godzin z przedmiotów, które realizowane były w wymiarze 2h i więcej w tygodniu. W ten sposób Uczniom powstały okienka, w czasie których mogą skorzystać z konsultacji, ale też i mogą odpocząć. To jest czas na pomoc tym uczniom, którzy jej potrzebują.
Nauczyciele zaś pracują zgodnie ze swoimi przydziałami, godziny dydaktyczne, wychowawcze przeznaczają na lekcje z klasą/grupą, na indywidualne konsultacje oraz na przygotowanie materiałów do następnej lekcji. Stawiając na rozwój ucznia, jego motywację i inspirację bez dodatkowych stresów, uprzejmie informuję, że:
1.ograniczyliśmy do minimum ilość zadawanych prac,
2.nie wprowadzamy żadnych sprawdzianów i kartkówek,
3.oceny stawiane są za aktywność, samodzielność, zaangażowanie.
Hołdujemy zasadzie Bezpieczeństwo i zdrowie mają bezwzględny priorytet i podchodzimy do tego w ten sposób, że:
a)oferujemy możliwość nauki, wsparcia i obecność w różnych formach poprzez lekcje, konsultacje, e-mail, telefon,
b)dowiadujemy się, jak dzieci organizują sobie czas, czy są zdrowe, jak sobie radzą bez przyjaciół, czy mają dostęp do oferowanych materiałów.
Zdajemy sobie sprawę, jak w trudnej sytuacji są obecnie Rodzice naszych uczniów, którzy są zajęci organizacją dnia, pracą zawodową, dziećmi, które są bez przyjaciół w izolacji.
My jako Szkoła nie chcemy i nie wymagamy, by Rodzice przejęli jeszcze rolę edukatorów. W trudnej sytuacji znaleźli się również nauczyciele, którzy pracując w warunkach domowych prowadzą zajęcia
zdalne (własne dzieci pod opieką), a wszystko w stresie, żeby profesjonalnie i skutecznie je poprowadzić.
Szanowni Uczniowie, Nauczyciele i Rodzice
Zapewniam Państwa, że robimy wszystko to, co w obecnej sytuacji można zrobić i to, co jest najbardziej potrzebne dla naszej społeczności szkolnej. Wiemy, że są rzeczy ważne i ważniejsze. Najważniejsze teraz jest zdrowie naszych dzieci, rodziców i nauczycieli.
Z wyrazami Szacunku
Elżbieta Januszewska

Dla mnie to wspaniały przykład tego, jak można realizować swoje obowiązki, ale i szanować zarówno społeczność szkolną, jak i Rodziców.  Mam nadzieję, że wielu pójdzie na tym przykładem.

Jednocześnie mam ochotę przeprowadzić wywiad z Panią Dyrektor. Powiedz mi proszę, czy bylibyście zainteresowani takim wywiadem?

Ad. 10. Przydatne linki, w tym Kamili Rowińskiej o zajęciach dla dzieci. 

Teraz jest czas, w którym nauczyciel nie ma być tylko belfrem. Ma być mentorem, przewodnikiem. Można to zrealizować przez powierzanie uczniom zajęć życiowych. Takich, które nauczą uczniów samodzielnego myślenia, działania i skuteczności.

Przykładem takich zajęć mogą być proponowane przez Kamilę Rowińską zajęcia, na które w obecnym roku szkolnym wysłała swoich dwóch synów 🙂 Ja je popieram w zupełności.

Polecam też tekst Wojciecha Eichelbergerga skierowany do nauczycieli: Weźcie sprawy w swoje ręce! O tym, aby walczyć, aby się nie poddawać i nie dać sobie wejść na głowę.

Pisz śmiało, w czym mogę Tobie pomóc?!

EDIT: Właściwie dzisiaj po wstaniu stwierdzam, że nauczyciele wcale nie pozostają w przestoju, tylko normalnie pracują, ale w systemie pracy zdalnej – czyli w telepracy. W związku z tym zalecam zapisywanie swoich codziennych zadań – prowadzonych lekcji, przygotowywanych materiałów, pracy własnej czy zajęć opiekuńczo-wychowawczych (np. wspólne oglądanie filmów), a kolejno domaganie się wynagrodzenia za każdą minutę swojej pracy!. Wiem, że to nie jest popularny pogląd, ale gdyby nauczyciel nie realizował zajęć edukacyjnych (czyli nie weszłoby w życie rozporządzenie z dnia 20.03.2020 r.) to pozostawałby w przestoju i otrzymał by wynagrodzenie jak za przestój, a ponieważ pracuje to należne mu wynagrodzenie wynosi 100% jego dotychczasowego wynagrodzenia. Ma to sens. 

26.03.2020

0 Komentarzy,

Karolina Sikorska-Bednarczyk,

MEN wprowadził przepisy zdalnego nauczania podczas epidemii – przedruk z serwisu prawo.pl

MEN wprowadził przepisy zdalnego nauczania podczas epidemii

Wprowadzamy przepisy, dzięki którym możliwe jest prowadzenie kształcenia na odległość w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania szkół i placówek oświatowych w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19 – poinformowało Ministerstwo Edukacji Narodowej.

Ogłoszone w piątek 20 marca nowe przepisy, które będą obowiązywały od 25 marca 2020 r. do 10 kwietnia 2020 r., określą zasady prowadzenia nauczania na odległość i stworzą możliwość oceniania i klasyfikowania uczniów. – Czas, w którym jesteśmy, wymaga od nas wszystkich pełnej mobilizacji i współpracy. Rodziców proszę o wyrozumiałość i cierpliwość. Zdaję sobie sprawę z tego, ile trudu wkładają oni w wychowywanie i edukację swoich dzieci, szczególnie teraz, kiedy wielu z nich łączy swoją pracę zawodową ze wsparciem dzieci w zdalnej nauce – podkreślił Minister Edukacji Narodowej.

– Apeluję i proszę dyrektorów szkół oraz nauczycieli o zwrócenie szczególnej uwagi na równomierne obciążenie ucznia zajęciami w danym dniu, a także uwzględnienie możliwości psychofizycznych dzieci. Proszę wszystkie organy prowadzące i samorządy o okazanie niezbędnego wsparcia materialnego i organizacyjnego. Nauka na odległość jest dziś koniecznością i stanowi dla nas wszystkich wyzwanie. Dziękuję za dotychczasowe wysiłki i aktywność – dodał Dariusz Piontkowski.

Dyrektor szkoły zorganizuje kształcenie na odległość

W czasie ograniczenia funkcjonowania szkół i placówek oświatowych związanego z zagrożeniem epidemiologicznym nauka jest realizowana na odległość. W sytuacji, gdy wystąpią trudności w organizacji zajęć, dyrektor szkoły w uzgodnieniu z organem prowadzącym, powinien określić inny sposób ich realizowania. O wybranym sposobie musi także poinformować kuratora oświaty.

Za organizację kształcenia na odległość odpowiada dyrektor szkoły. Jest on zobowiązany do tego, aby powiadomić rodziców, w jaki sposób będzie zorganizowana nauka. Nauczyciele mają możliwość weryfikacji dotychczas stosowanego programu nauczania tak, by dostosować go do wybranej metody kształcenia na odległość.

Bezpieczeństwo uczniów i ich możliwości psychofizyczne priorytetem

Rozporządzenie wprowadzi zasadę, że dyrektor ma również ustalić z nauczycielami tygodniowy zakres materiału dla poszczególnych klas, uwzględniając m.in.: równomierne obciążenie ucznia zajęciami w danym dniu, zróżnicowanie tych zajęć czy możliwości psychofizyczne ucznia. Dyrektor ma też określić formy kontaktu czy konsultacji nauczyciela z rodzicami i uczniami.

Organizując uczniom kształcenie na odległość dyrektor musi pamiętać o uwzględnieniu zasady bezpiecznego korzystania przez uczniów z urządzeń umożliwiających komunikację elektroniczną. Oznacza to, że dobór narzędzi przy tej formie kształcenia powinien uwzględniać aktualne zalecenia medyczne odnośnie czasu korzystania z urządzeń (komputer, telewizor, telefon) i ich dostępności w domu, wiek i etap rozwoju uczniów, a także sytuację rodzinną uczniów.

Nauka w oparciu o rekomendowane materiały

Zgodnie z nowymi przepisami, nauka prowadzona na odległość może być realizowana z wykorzystaniem materiałów udostępnionych przez nauczyciela, w szczególności tych rekomendowanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej (zwłaszcza platforma edukacyjna www.epodreczniki.pl), Centralnej i Okręgowych Komisji Egzaminacyjnej, a także emitowanych w pasmach edukacyjnych programów Telewizji Publicznej i Polskiego Radia.

W przypadku przedszkoli i uczniów klas I-III szkoły podstawowej nauczyciel ma obowiązek poinformowania rodziców o dostępnych materiałach, a także możliwych sposobach i formach ich realizacji przez dziecko w domu.

Bezpłatna platforma z materiałami edukacyjnymi

MEN informuje, że platforma www.epodreczniki.pl to narzędzie informatyczne, na którym są umieszczone bezpłatne materiały edukacyjne. Resort zachęca uczniów, rodziców i nauczycieli do odkrywania znajdujących się tam zasobów i ich szerokiego wykorzystywania.

Wszystkie treści dostępne są przez przeglądarkę internetową i nie wymagają instalacji ani dodatkowego oprogramowania. Dodatkowo na platformie udostępniony jest moduł do śledzenia postępów w nauce dla zalogowanych użytkowników, czyli wszystkich uczniów i nauczycieli, którzy stworzą konto na platformie.

Dyrektor szkoły lub placówki, który zdecyduje się na korzystanie z platformy może utworzyć na niej konta dla uczniów i nauczycieli. Przepisy pozwalają na przetwarzanie danych uczniów i nauczycieli szkoły lub placówki w celu utworzenia kont. Aby usprawnić korzystanie z platformy dyrektor wykorzysta do tego celu System Informacji Oświatowej.

Dyrektor określi zasady oceniania

Na podstawie rozporządzenia dyrektor szkoły ma obowiązek ustalić w uzgodnieniu z nauczycielami, w jaki sposób będzie monitorowana i sprawdzana wiedza ucznia oraz postępy w nauce.

Kształcenie na odległość z przedmiotów zawodowych

Zajęcia w ramach kształcenia zawodowego będą prowadzone przede wszystkim w zakresie teoretycznych przedmiotów zawodowych oraz w ograniczonym stopniu również w zakresie zajęć praktycznych wyłącznie wtedy, gdy z programu nauczania danego zawodu wynika taka możliwość.

Wprowadzone będą zapisy, które pozwolą na modyfikację programu nauczania zawodu, w taki sposób, aby część niemożliwa do zrealizowania podczas nauki zdalnej, mogła być realizowana w kolejnych latach nauki, a część zajęć przewidzianych do realizacji na kolejne lata była zrealizowana zdalnie w tym roku szkolnym.

Uelastycznione mają być zasady organizacji praktyk zawodowych oraz przygotowania zawodowego młodocianych. Uczniowie technikum i szkoły policealnej będą mieli możliwość realizacji praktyk zawodowych do końca roku szkolnego 2019/2020.

Młodociani pracownicy z branżowych szkół I stopnia będą mogli, w uzgodnieniu z pracodawcą, zrealizować zajęcia praktyczne do końca bieżącego roku szkolnego albo w następnych latach szkolnych. Pracodawcy nie utracą dofinansowania kosztów kształcenia.

Organizacja kształcenia ustawicznego

Wszystkie formy kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych, w tym również zajęcia realizowane dotychczas w formie turnusu dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników, mogą być realizowane na odległość. Natomiast kształcenie praktyczne na kursach niemożliwe do zrealizowania w takiej formie, będzie można uzupełnić, gdy ustaną utrudnienia.

Na odległość także w kształceniu specjalnym

Będzie również możliwość prowadzenia zdalnie kształcenia specjalnego. Nauczyciele i specjaliści, realizując naukę na odległość, zobowiązani są do dostosowania sposobów oraz metod pracy do potrzeb i możliwości uczniów, w tym wynikających z indywidualnych programów edukacyjno-terapeutycznych.

W przypadku niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz niepełnosprawności intelektualnej w stopniu głębokim, nauczyciele zostaną zobowiązani do informowania rodziców o dostępnych materiałach i możliwych formach ich realizacji w celu wsparcia dziecka/ucznia/uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Podobnie w przypadku dziecka objętego zajęciami wczesnego wspomagania rozwoju.

Praca nauczycieli na terenie szkoły

W okresie czasowego zawieszenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych ograniczony jest obowiązek świadczenia pracy przez nauczycieli na terenie szkoły, z wyłączeniem przypadków, gdy jest to niezbędne do realizowania zajęć z uczniami zdalnie lub w inny sposób, lub gdy jest to niezbędne dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania szkoły.

Nauczyciele realizować mają zajęcia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu kształcenia w ramach obowiązującego ich dotychczas tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami albo na ich rzecz. Po przekroczeniu tego wymiaru zajęcia te będą mogły być realizowane w ramach godzin ponadwymiarowych.

Zadaniem dyrektora szkoły będzie określenie zasad zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć realizowanych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu kształcenia..

Nauczyciele realizujący zajęcia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu kształcenia, otrzymają wynagrodzenie za pracę w składnikach i wysokości wynikających z ich uprawnień. Za zajęcia zrealizowane powyżej tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczyciel otrzymuje również wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe.

Jeżeli natomiast z przyczyny leżącej po stronie pracodawcy w określonym czasie niektórzy nauczyciele nie będą świadczyli pracy, zastosowanie ma art. 81 § 1 Kodeksu pracy, który stanowi, że pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania.

W okresie, w którym nauczyciele nie będą świadczyli pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, lecz będą pozostawali w gotowości do pracy, zachowują prawo do wynagrodzenia zasadniczego w wysokości wynikającej z ich osobistego zaszeregowania oraz dodatku funkcyjnego.

Pracownicy administracji i obsługi też pracują

Ograniczenie obowiązku świadczenia pracy na terenie przedszkola, szkoły lub placówki oświatowej dotyczy również pracowników administracji i obsługi, z wyjątkiem przypadków, gdy jest to niezbędne dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania tych jednostek.

O organizacji pracy tych pracowników decyduje dyrektor szkoły. Dyrektor szkoły może więc polecić pracownikowi wykonywanie pracy zdalnej, o ile oczywiście charakter zadań wykonywanych przez pracownika na to pozwala. Jeżeli będzie to niezbędne dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania jednostki może również polecić pracownikowi wykonanie określonych zadań na terenie jednostki.

Jeżeli natomiast z przyczyn leżących po stronie pracodawcy w określonym czasie pracownik administracji lub obsługi nie będzie świadczył pracy, pozostaje wówczas do dyspozycji dyrektora szkoły i jest w gotowości do wykonywania pracy. Ma wówczas zastosowanie przepis art. 81 § 1 Kodeksu pracy, który wskazuje, że pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania. Wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów.

Podstawa prawna tych rozwiązań to:

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 20 marca 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.

Źródło: prawo.pl 

25.03.2020

0 Komentarzy,

Karolina Sikorska-Bednarczyk,

Koronawirus – rozporządzenie o pracy zdalnej

Od dzisiaj wchodzi w życie Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. (Dz.U.2020.493 z dnia 2020.03.20). Możesz je pobrać – lex-dz-u-2020-493-szczegolne-rozwiazania-w-okresie

Co ono zmienia?

Obliguje dyrektorów szkół i placówek oświatowych, których działalność dydaktyczna, wychowawcza i opiekuńcza została zawieszona na podstawie odrębnych przepisów oraz tych placówek, do których dzieci i uczniowie nie uczęśzczają na podstawie decyzji rodziców, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 30b ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo Oświatowe, do zorganizowania i przeprowadzenia zajęć statutowych szkoły (dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych) w formie edukacji zdalnej. 

Jak jest jego cel?

Nie chciałam być złym prorokiem, acz jednak …. okazuje się, że Ministerstwo ma czczy plan, aby uzależnić (bezprawnie!) otrzymywanie wynagrodzenia przez nauczycieli od organizowania przez nich nauki zdalnej – z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu realizacji tych zadań, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 30b Prawa Oświatowego.

Artykuł 30 b , dodany przez art. 28 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. (Dz.U.2020.374) zmieniającej ustawę z dniem 8 marca 2020 r., stanowi, iż w przypadkach uzasadnionych nadzwyczajnymi okolicznościami zagrażającymi życiu lub zdrowiu dzieci i młodzieży minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w drodze rozporządzenia, może czasowo ograniczyć lub czasowo zawiesić funkcjonowanie jednostek systemu oświaty na obszarze kraju lub jego części, uwzględniając stopień zagrożenia na danym obszarze.

O takim zamiarze Ministerstwa świadczy § 7 powyższego rozporządzenia, stanowiący, iż zajęcia realizowane z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu kształcenia nauczyciel realizuje w ramach obowiązującego go przed dniem wejścia w życie rozporządzenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami albo na ich rzecz, a w przypadku godzin realizowanych powyżej tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych – w ramach godzin ponadwymiarowych, o których mowa w art. 35 ustawy Karta Nauczyciela.

Dyrektor jednostki systemu oświaty ustala zasady zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć realizowanych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu kształcenia.

Niebezpieczne narzędzie

Moim zdaniem, owe regulacje mogą być bardzo niebezpiecznym narzędziem w rękach dyrektora. To bowiem dyrektor ma zarówno narzędzia do zorganizowania zadań – czyli przydzielenia ich poszczególnym nauczycielom, rozliczenia nauczycieli z realizacji tych obowiązków, ale również uznania, czy zajęcia które nauczyciel zorganizował są wystarczające do wypłacenia nauczycielowi wynagrodzenia!

Tymczasem, jak pisałam nie można uzależniać otrzymania wynagrodzenia za przestój – nawet niezależny od pracodawcy – od pracy nawet zdalnej. Praca i gotowość do jej wykonania – jeśli po stronie nauczyciela występuje to przysługuje mu za tą gotowość prawo do wynagrodzenia. 

Obowiązki dyrektora

Dyrektor jednostki systemu oświaty odpowiada za organizację realizacji zadań tej jednostki z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu realizacji tych zadań, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 30b ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, zwanego dalej „innym sposobem kształcenia”, w szczególności:

1)przekazuje uczniom, rodzicom i nauczycielom informację o sposobie i trybie realizacji zadań tej jednostki w okresie czasowego ograniczenia jej funkcjonowania;

2)koordynuje współpracę nauczycieli z uczniami lub rodzicami, uwzględniając potrzeby edukacyjne i możliwości psychofizyczne dzieci i uczniów, w tym dzieci i uczniów objętych kształceniem specjalnym, dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju lub uczęszczających na zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze;

3)ustala, we współpracy z nauczycielami, tygodniowy zakres treści nauczania do zrealizowania w poszczególnych oddziałach klas (semestrów) oraz na zajęciach realizowanych w formach pozaszkolnych, uwzględniając w szczególności:

a)równomierne obciążenie uczniów w poszczególnych dniach tygodnia,

b)zróżnicowanie zajęć w każdym dniu,

c)możliwości psychofizyczne uczniów podejmowania intensywnego wysiłku umysłowego w ciągu dnia,

d)łączenie przemienne kształcenia z użyciem monitorów ekranowych i bez ich użycia,

e)ograniczenia wynikające ze specyfiki zajęć;

4)ustala, we współpracy z nauczycielami, sposób monitorowania postępów uczniów oraz sposób weryfikacji wiedzy i umiejętności uczniów, w tym również informowania uczniów lub rodziców o postępach ucznia w nauce, a także uzyskanych przez niego ocenach;

5)ustala warunki i sposób przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego, egzaminu poprawkowego, egzaminu semestralnego i sprawdzianu wiadomości i umiejętności oraz warunki i sposób ustalania rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania w przypadku wniesienia zastrzeżenia do trybu ustalenia tej oceny, o których mowa w rozdziale 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2019 r. poz. 1481, 1818 i 2197), a także warunki i sposób zaliczania zajęć realizowanych w formach pozaszkolnych;

6)ustala warunki, sposób oraz terminy przeprowadzania egzaminów dyplomowych, o których mowa w rozdziale 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty – w szkołach artystycznych, w których są przeprowadzane te egzaminy;

7)ustala sposób dokumentowania realizacji zadań jednostki systemu oświaty;

8)wskazuje, we współpracy z nauczycielami, źródła i materiały niezbędne do realizacji zajęć, w tym materiały w postaci elektronicznej, z których uczniowie lub rodzice mogą korzystać;

9)zapewnia każdemu uczniowi lub rodzicom możliwość konsultacji z nauczycielem prowadzącym zajęcia oraz przekazuje im informację o formie i terminach tych konsultacji;

10)ustala z nauczycielami potrzebę modyfikacji odpowiednio zestawu programów wychowania przedszkolnego i szkolnego zestawu programów nauczania.

Powyższe zadania są do spełnienia dla dyrektorów szkół.

Ponadto ustawodawca zobowiązał szkoły do korzystania z przygotowanych zasobów. Stwierdził, że zajęcia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość mogą być realizowane w szczególności:

1)z wykorzystaniem:

a)materiałów i funkcjonalności Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej udostępnionej przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania pod adresem www.epodreczniki.pl,

b)materiałów dostępnych na stronach internetowych urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, stronach internetowych jednostek podległych temu ministrowi lub przez niego nadzorowanych, w tym na stronach internetowych Centralnej Komisji Egzaminacyjnej i okręgowych komisji egzaminacyjnych,

c)materiałów prezentowanych w programach publicznej telewizji i radiofonii,

d)innych niż wymienione w lit. a-c materiałów wskazanych przez nauczyciela;

2)przez podejmowanie przez ucznia aktywności określonych przez nauczyciela, potwierdzających zapoznanie się ze wskazanym materiałem i dających podstawę do oceny pracy ucznia;

3)z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej zapewniających wymianę informacji między nauczycielem, uczniem lub rodzicem;

4)przez informowanie rodziców o dostępnych materiałach i możliwych formach ich realizacji przez dziecko lub ucznia w domu – w przypadku dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym, edukacją wczesnoszkolną, wczesnym wspomaganiem rozwoju, zajęciami rewalidacyjno-wychowawczymi oraz uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym lub z niepełnosprawnościami sprzężonymi.

O czym warto pamiętać ?

Za organizację kształcenia na odległość ma odpowiada dyrektor. To on powinien m.in. poinformować rodziców o formach zdalnego kształcenia. Dyrektor powinien też ustalić z nauczycielami tygodniowy zakres materiału dla poszczególnych klas, uwzględniając m.in.: równomierne obciążenie ucznia zajęciami w danym dniu, zróżnicowanie tych zajęć, możliwości psychofizyczne ucznia. Ministerstwo niestety nie wyjaśniło, jak w praktyce dyrektor i nauczyciel mają zorganizować zdalne kształcenie w sytuacji, gdy w danej klasie część uczniów nie posiada sprzętu komputerowego albo szybkiego łącza internetowego. Albo też sytuacja rodzinna nie pozwala mu na regularne korzystanie z nowoczesnych technologii.

Nauka prowadzona na odległość ma być realizowana z wykorzystaniem materiałów udostępnionych przez nauczyciela, w szczególności tych rekomendowanych przez MEN. Chodzi głownie o platformę www.epodreczniki.pl, ale także o materiały Centralnej i Okręgowych Komisji Egzaminacyjnej oraz programy TVP i Polskiego Radia.

Zadania organu prowadzącego i organu nadzoru

Nadzór pedagogiczny nad kształceniem z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu kształcenia sprawują właściwe organy nadzoru pedagogicznego. Nadzorowi podlega w szczególności sposób organizacji kształcenia i stopień obciążenia uczniów realizacją zleconych zadań.

Organ prowadzący wspomaga jednostki systemu oświaty w organizacji kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu kształcenia.

Czy można odmówić prowadzenia zajęć w formie zdalnej?

Tak, można. Jednakże należy podać konkretny powód. To dyrektor szkoły jest zobligowany do zorganizowania zdalnego nauczania, jak i zapewnienia odpowiednich warunków ku temu. Jeśli jednak nie zapewni – np. nie da nauczycielowi możliwości sprzętowych, to nawet jeśli wyciągnie z tego konsekwencje, to nauczyciel może się od nich uchylić. Może ukarać nauczyciela karą porządkową, jednak nie może pozbawić go prawa do wynagrodzenia.

Co z zajęciami wf-u?

I tutaj jest problem poważniejszy. Nie możemy zapominać, że nauczyciel – nawet w czasie prowadzenia zajęć zdalnych ma obowiązek zapewnić dzieciom bezpieczeństwo. Tylko jak to zrobić, kiedy nie wie, czy dziecko nie ma wokół laptopa ostrych krawędzi, o które zahaczy, gdy będzie ćwiczyć? Ja nie wiem, czy wzięłabym na siebie taką odpowiedzialność.

Pytania w koło nie milkną.

Dlatego polecam Wam wspaniały wywiad z dr Dorotą Dądzik, nauczycielką edukacji wczesnoszkolne, która oceniła proponowane rozwiązania MEN w zakresie prowadzenia kształcenia na odległość.

Ze swojej strony rekomenduję Wam zajęcia, o których rok temu mówiła Kamila Rowińska – na jakie kursy – w tym zdalne zapisać swoje dziecko i co robić z dzieckiem. To bardzo przydatne umiejętności i może zamiast zadawać dzieciom masę zadań, z których nic nie wyniosą, albo zmuszać je do kilkugodzinnego siedzenia przed ekranem laptopa zrobić zajęcia życiowe.

Zachęcam Ciebie – nauczycielu, dyrektorze do wpisania tych zajęć do koncepcji pracy szkoły nauki zdalnej.

 

 

 

 

24.03.2020

2 Komentarzy,

Karolina Sikorska-Bednarczyk,

Koronawirus – zawieszenie zajęć, a prawo do wynagrodzenia i zapłaty opłaty za prowadzenie zajęć

Nie milknie temat koronawirusa i wątpliwości związanych z interpretowaniem przepisów prawa związanych z edukacją, jak i opłatami za przedszkole, czy żłobek.

Nie tak dawno, na blogu prawnik-rodzinny.com.pl znalazł się post o opłatach za prywatne żłobki i przedszkola w dobie koronawirusa. Zachęcam zapoznaj się z tym wpisem. Bloga śledzę z uwagą, bo zbieżny jest z moją specjalizacją – prawa oświatowego. Pojawił się tam problem, że w czasie zawieszenia zajęć statutowych danej placówki nie należy się opłata czesnego za opiekę nad dzieckiem.

Drugi post wskazuje na możliwość zawarcia w tym zakresie porozumienia. Porozumienia z właścicielami takich placówek. 

Owo zamieszanie, a także zmiana rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 marca 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 http://dziennikustaw.gov.pl/DU/2020/410, sprawiły, że postanowiłam i ja zabrać głos w sprawie.

Otóż …

Faktem jest, iż Minister Edukacji Narodowej do dnia 25.03, a kolejno do 10.04 zawiesił zajęcia edukacyjne w placówkach oświatowych.

Pamiętaj- zawiesił! 

Co więc oznacza zawieszenie zajęć? Zawieszenie według Słownika Języka Polskiego oznacza przestać działać, przestać pełnić swoje funkcje na jakiś określony czas. W odniesieniu do zajęć statutowych, czy edukacyjnych (szkoła pełni funkcje edukacyjne) oznacza to zaprzestanie działalności placówki, albowiem zgodnie z przepisami nie może czasowo pełnić swoich funkcji ze względu na konieczność zastosowania kwarantanny.

Jak wynika z dokładnego brzmienia rozporządzenia (dla przypomnienia – aktu wykonawczego do ustawy) – § 2 ust. 1 pkt 3 – w okresie od 12 marca 2020 r. do dnia 25 marca 2020 r. na obszarze kraju ogranicza się funkcjonowanie następujących publicznych i niepublicznych jednostek systemu oświaty: szkół wszystkich typów. Z kolei, zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, czasowe ograniczenie funkcjonowania jednostek systemu oświaty, o których mowa w § 2 ust. 1, polega na zawieszeniu prowadzenia działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej.

Tym samym, w szkole nie mogą odbywać się ani zajęcia dydaktyczne – nie mogą być prowadzone lekcje, opiekuńcze (sprawowanie opieki, zabezpieczenie dziecka w czasie wolnym – te były 12 i 13 marca), jak i wychowawcze (kształtujące prawidłowe nawyki, itp.). Placówki – w związku z tym, że nie mogły w nich przebywać dzieci – zostały zamknięte, a dzieci rozpoczęły zdalne nauczanie (od zmiany rozporządzenia już oficjalnie).

Ale jakie skutki to wywołuje?

Po pierwsze rozważmy kwestie wynagrodzenia dla nauczyciela.

Nauczyciel, zgodnie z art. 35 i 42 ustawy Karta Nauczyciela otrzymuje wynagrodzenie za pracę, w ramach której realizuje zadania określone w art. 42 ust. 2 KN, tj, zajęcia dydaktyczne, wychowawcze, opiekuńcze, rozwijające zainteresowania uczniów oraz związane z działalnością szkoły i własnym rozwojem. Z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze, różne dodatki oraz wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe, nadliczbowe i zastępstwa doraźne. Jego wynagrodzenie określone jest konkretnie – zgodnie z ustawą, biorąc pod uwagę posiadane przez niego kwalifikacje zawodowe oraz stopień awansu zawodowego, czyli według stawki zaszeregowania. 

Kiedy jednak nauczyciel nie może świadczyć pracy, nie z przyczyn leżących po jego stronie, to też ma prawo do otrzymywania wynagrodzenia. Tak, jak każdy pracownik. Poczytaj tutaj o uprawnieniach pracowników.

Ponieważ Karta Nauczyciela nie reguluje tej kwestii, to stosujemy art. 81 K.p. w zw. z art. 91 c KN. Zgodnie z jego treścią pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagrodzenia – 60% wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów.

Pracodawca może na czas przestoju powierzyć pracownikowi inną odpowiednią pracę, za której wykonanie przysługuje wynagrodzenie przewidziane za tę pracę, nie niższe jednak od wynagrodzenia ustalonego zgodnie z § 1. Jeżeli przestój nastąpił z winy pracownika, przysługuje wyłącznie wynagrodzenie przewidziane za wykonaną pracę.

Jak wynika z powyższego, nauczyciel za brak świadczenia pracy – nawet za brak działania w e-learningu – otrzyma wynagrodzenie takie, jakie otrzymywałby wówczas, gdyby normalnie pracował. Otrzyma 100% należnego mu wynagrodzenia!

Należy wziąć również pod uwagę, że nie ma przepisów, które zmusiłyby nauczyciela do świadczenia pracy zdalnej. Bez względu na to, czy pracuje czy nie, ma otrzymać takie samo wynagrodzenie. Taki jest fakt, takie są przepisy prawa i konsekwencje wydanych rozporządzeń. Nauczyciel może zawsze powiedzieć – byłem gotowy do pracy, byłem gotowy do terapii z dzieckiem, ale pracodawca – na skutek sytuacji, w której nie ponosi winy mi tego nie umożliwił.

Mimo tego, że moje stanowisko nie będzie dla wszystkich akceptowalne, wystarczy dobrze przeczytać wydane przepisy. Niestety, moim zdaniem, obowiązek pracy zdalnej powstał po to, aby nie płacić nauczycielom za tzw. zdaniem MEN, nic nierobienie.

Poniżej zamieszczam stanowisko NSZZ Solidarności – wprawdzie dotyczące pracowników sądów i prokuratorów, to jednak aktualnych do różnych miejsc pracy.

Wynagrodzenie pracowników zatrudnionych w jednostkach sądownictwa powszechnego oraz prokuratury zostało określone stawką miesięczną w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie stanowisk i szczegółowych zasad wynagradzania urzędników i innych pracowników sądów i prokuratury oraz odbywania stażu urzędniczego, a uszczegółowione w zawartych umowach o pracę (ewentualnie w akcie stanowiącym podstawę mianowania).

Zgodnie z treścią pisma i powołanym w nim orzecznictwie Sądu Najwyższego, do stawki osobistego zaszeregowania należy  liczyć zarówno wynagrodzenie zasadnicze jak i dodatek z tytułu zajmowanego stanowiska oraz pełnionej funkcji – także określony w wyżej wymienionym rozporządzeniu.

Wynagrodzenie jakie przysługuje pracownikowi sądu lub prokuratury wynika zatem z jego osobistego zaszeregowania (załącznik nr 3 do rozporządzenia), a także z zajmowanego stanowiska oraz pełnionej funkcji(załącznik nr 4 do rozporządzenia).

Do obliczenia wysokości konkretnego wynagrodzenia (wynagrodzenia wynikającego z konkretnego zaszeregowania, zajmowanego stanowiska i pełnionej funkcji), zgodnie z normą zawartą w art. 297 Kodeksu pracy, należy stosować Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę̨ obliczania odszkodowań́, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy.

Rozporządzenie to, w § 5 ust. 1 stanowi, iż „przy ustalaniu wynagrodzenia (…) za czas niewykonywania pracy, (…) stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop, z tym że składniki wynagrodzenia ustalane w wysokości przeciętnej oblicza się̨ z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy lub okres niewykonywania pracy.

Zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop. § 6 rozporządzenia urlopowego stanowi: Wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego, zwane dalej „wynagrodzeniem urlopowym”, ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia i innych świadczeń ze stosunku pracy, z wyłączeniem ściśle wymienionych w przepisie wyjątków – stosując zasady określone w § 7-11. Nie pozostawia zatem wątpliwości, zgodnie z brzmieniem art. 172 k.p., że wliczany jest również dodatek za wieloletnią pracę.

Podsumowując, pracownicy sądów i prokuratury winni otrzymać wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy (z tytułu art. 81 § 1 K.p.), którego stawka będzie uwzględniać zajmowane stanowisko i pełnioną funkcję, a wysokość zostanie obliczona zgodnie z zasadami obowiązującymi przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego, tj. także z uwzględnienie składnika jakim jest dodatek za wieloletnią pracę. Słusznie więc zdaniem organizacji związkowej w przedmiotowym piśmie Podsekretarza Stanu wspomniano o pełnym wynagrodzeniu.

A co z nadgodzinami?

Wiele wątpliwości powstaje przy wypłacaniu wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe. O ich szczególnym charakterze świadczy art. 35 ustawy Karta Nauczyciela. I tak, zgodnie z nim w szczególnych wypadkach, podyktowanych wyłącznie koniecznością realizacji programu nauczania, nauczyciel może być obowiązany do odpłatnej pracy w godzinach ponadwymiarowych zgodnie z posiadaną specjalnością, których liczba nie może przekroczyć 1/4 tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć. Przydzielenie nauczycielowi większej liczby godzin ponadwymiarowych może nastąpić wyłącznie za jego zgodą, jednak w wymiarze nieprzekraczającym 1/2 tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć.

Przez godzinę ponadwymiarową rozumie się przydzieloną nauczycielowi godzinę zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych powyżej tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych. Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i za godziny doraźnych zastępstw wypłaca się według stawki osobistego zaszeregowania nauczyciela, z uwzględnieniem dodatku za warunki pracy.

Już z tego widać, że jeśli nauczyciel został obowiązany do odpłatnej pracy w godzinach ponadwymiarowych to powinien w każdej sytuacji otrzymać wynagrodzenie, takie, jakby godziny te realizował. Zwłaszcza wówczas, gdy był gotów do wykonywania obowiązków nimi określonych.

Tak też wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 grudnia 2009 r., wskazując, że nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe, tylko i wyłącznie, jeżeli był gotów do ich wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących szkoły. Zatem przesłanką istnienia prawa do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy jest pozostawanie w gotowości do wykonywania pracy w szkole, przez co należy rozumieć:

  • istnienie zamiaru wykonywania pracy,
  • istnienie realnej możliwości jej wykonywania,
  • uzewnętrznienie woli jej świadczenia,
  • pozostawanie w dyspozycji pracodawcy przez cały czas niemożności wykonywania pracy – z reguły w szkole lub innym miejscu wyznaczonym przez dyrektora.

W każdym przypadku należy więc sprawdzać – przez pryzmat powyższych przesłanej, czy nauczyciel ma prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe.

Podsumowując – jeśli nauczyciel wyraża gotowość do realizacji pracy w godzinach ponadwymiarowych, a doznaje przeszkód ze strony szkoły – to powinien otrzymać wynagrodzenie za ich realizowanie! 

Kwestia druga – prace domowe i obowiązki dzieci oraz nauczycieli

Jak wynika z przywołanego powyżej rozporządzenia – szkoły mają zawiesić prowadzenie działalności dydaktycznej. To oznacza każdej działalności w tym zakresie. Także i tej prowadzonej zdalnie 🙂 HA! Już widzę radość dzieciaków 🙂

W związku z powyższym, logiczne jest, że nauczyciele nie mają prowadzić żadnych lekcji, nawet zdalnie, ani zadawać żadnych prac domowych. Obecnie to rodzice mają obowiązek przejąć opiekę nad swoimi dziećmi, ale też realizować z nimi zajęcia edukacyjne. Za to będzie się im należał specjalny zasiłek, o którym pisałam w uprawnieniach rodziców.

Tak więc, żadna decyzja dyrektora, żadne polecenie służbowe nie może zmienić obowiązujących przepisów prawa 🙂 Uczniowie nie mają obowiązku sprawdzać, czy przyszły do nich – do wykonania zadania domowe, a nauczyciel sprawdzać ich wykonania i wstawiać za nie oceny.

W tym czasie nie powinna również być realizowana podstawa programowa.

Owszem, może to skutkować przedłużeniem np. roku szkolnego. Jednakże skoro rok temu w czasie strajku nic takiego się nie stało, to i teraz może tak nie będzie. Wymagałoby to zmiany ustawy o organizacji roku szkolnego, a jakoś tej ustawy nikt nie chce zmieniać.

Czy więc dyrektor ma teraz na siłę organizować zdalne nauczanie i pisać regulaminy, projektu, robić szkolenia dla nauczycieli ze zdalnego nauczania? 

Moim zdaniem NIE!, jednak mam świadomość tego, że nawet tak nieprzyjemny bałagan, jaki powstał dla oświaty, będzie skutkował tym, że wszyscy za nim podążą, zamiast się zastanowić i przyjrzeć obowiązującym przepisom.

Przypominam również o tym, że ważny jest sam akt prawny, a nie jego interpretacja wydana przez MEN!

Zwłaszcza, że dzisiejsza wypowiedź Ministra Edukacji Narodowej nie napawa do optymizmu :

Koronawirus w Polsce. Minister edukacji odpowiedział rodzicom ws. zdalnego nauczania Dariusz Piontkowski zwrócił się do rodziców uczniów, którzy mają problemy z wdrożeniem edukacji zdalnej w ich domach. – Nie można prowadzić zajęć zdalnych dla wszystkich uczniów, bo nie ma takich możliwości sprzętowych. Mówimy nauczycielom, żeby stosowali różne metody pracy – stwierdził w rozmowie z Wirtualną Polską minister edukacji narodowej.

Kwestia trzecia – opłaty za niepubliczne żłobki i przedszkola

Najczęściej zawarte umowy z niepublicznymi placówkami edukacyjnymi, obejmują realizację zadań dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych. Czasami w umowach zawarte są dodatkowe świadczenia, takie jak wyżywienie, dodatkowe zajęcia np. z rytmiki czy śpiewu i warunki uczestnictwa na nie. Generalnie jednak niepubliczna placówka edukacyjna ma zapewniać świadczenie tych samych usług, jak placówka publiczna.

Zawarte umowy są umowami o świadczenie usług  – umów starannego działania, do których stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 ustawy Kodeks cywilny). Nie mają tutaj większego znaczenia przepisy ustawy Prawo Oświatowe. One bowiem regulują status takiej placówki, warunki jej funkcjonowania i stwierdzają, że placówki te mogą – obok otrzymywanych dotacji (placówki publiczne uzyskują subwencje, a niepubliczne dotacje) –  pobierać opłaty od rodziców.

Mogą je pobierać, pod warunkiem – oczywiście, że realizują swoje zadania.

Co, kiedy tego nie robią?

No właśnie o tym są wpisy mec. Skrobowskiej. Przeczytałeś?

Mecenas Skrobowska porusza, w swoich wpisach na blogu bardzo ważną kwestię – mianowicie czy żłobkowi, bądź przedszkolu należy się opłata (czesne) również wówczas, gdy przedszkole czy żłobek nie mają prawnej możliwości realizowania swoich zadań, do których zostały powołane.

Mówimy tutaj oczywiście o takiej sytuacji, w której placówki te – nie z własnej winy – nie świadczą zadań. Placówki podniosły krzyk – no jak mamy się utrzymać, skoro nam rodzice nie zapłacą, a my przecież jesteśmy gotowi do świadczenia usług.

Czy faktycznie? Czy to oznacza, że mogę przyprowadzić dziecko i jakiś nauczyciel, czy może właściciel placówki się nim zajmie? Czy zrealizuje na przykład zalecenia z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego?

Mam ku temu ogromne wątpliwości. Dlatego też nie można powiedzieć, że placówka jest gotowa do świadczenia swoich usług. Oczywiście nie jest to sytuacja zamierzona przez przedszkole i moim zdaniem – w takiej sytuacji powinna zwracać się do Skarbu Państwa o rekompensaty (odszkodowanie).

Albowiem rodzic ma prawo powziąć wątpliwości, czy placówka była gotowa do świadczenia usług edukacyjnych na rzecz jego dziecka, w chwili gdy nie miała ustawowych możliwości. Wówczas może domagać się naprawienia szkody, jaką poniósł, czy żądać obniżenia czesnego. 

Wiem, że temat jest drażliwy. Szkołom, przedszkolom, w których realizujemy usługi pomocy prawnej, zaoferowaliśmy, aby organy prowadzące szkołę wystąpiły do rodziców i zaproponowały albo same obniżenie czesnego albo jakieś działania zastępcze – np. opiekę w czasie, gdy przedszkole/szkoła są zamknięte.

Póki co nie ma co się na kogokolwiek denerwować, hejtować, bo nic się nie zmieni. Z każdej sytuacji należy znaleźć wyjście – czasem nawet wtedy, gdy będzie to droga sądowa.

Prawo bowiem nie jest problemem, jest rozwiązaniem – trzeba tylko odpowiednie znaleźć.

A obrazek? no cóż … cokolwiek zrobisz, czy nie zrobisz – nie każdemu będzie pasować 🙂

 

 

 

 

13.03.2020

4 Komentarzy,

Karolina Sikorska-Bednarczyk,

Koronawirus- uprawnienia pracowników

Dzisiaj obiecany post o uprawnieniach pracowników, w związku z ogłoszoną pandemią.

Kiedy już zrobiłeś/zrobiłaś wszystkie niezbędne zakupy, czas na postanowienie, że zostajesz w domu. 

Rozumiem, że masz podstawy, aby obawiać się, czy pracodawca Tobie na to pozwoli i czy są jakieś możliwości, abyś mógł w domu zostać. Na pewno wtedy, kiedy masz dziecko do lat 8, specustawa pozwala na przebywanie w domu i opiekę nad dzieckiem. Wówczas masz zagwarantowane dodatkowe świadczenie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Pisałam o tym wczoraj.

Ale co wówczas, kiedy nie masz dzieci, a obawiasz się zakażenia?

Zapraszam Cię do lektury.

***

Podpisana w dniu 2 marca ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w przypadku zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły do których uczęszcza dziecko, z powodu COVID-19, w dwóch przepisach odnosi się do sytuacji pracowników i pracodawców w przypadku wystąpienia koronawirusa. W pozostałej zaś części odnosi się do ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2019 poz. 1239).

Podstawowym aktem prawnym, dotyczacym uprawnień pracownika i obowiązków pracodawcy w tym zakresie jest ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy i przepisy wykonawcze.

Zgodnie z art. 3 ustawy, w celu przeciwdziałania COVID-19 pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie, przez czas oznaczony, pracy określonej w umowie o pracę, poza miejscem jej stałego wykonywania (praca zdalna). Powyższe jest zgodne z K.p., bowiem to pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy (207 § 1 K.p.), a pracownik w ramach swojego podporządkowania zobowiązany jest do dostosowywania się do wiążących poleceń pracodawcy. Pomimo tego, że praca zdalna czy też telepraca wymaga zgodnego oświadczenia woli stron, pracownika i pracodawcy – na podstawie omawianej ustawy, polecenie takie będzie wiążące.

Wychodzi na to, że pracownik musi wyrazić zgodę na to, aby pracować w systemie pracy zdalnej. Przepisy nie określają, jak długo praca w takim systemie ma trwać.

Jednak uwaga! Brak zgody pracownika na pracę w systemie telepracy może zostać potraktowana jako ciężkie naruszenie obowiązków przez pracownika i skutkować rozwiązaniem stosunku pracy w trybie dyscyplinarnym (nie dotyczy nauczycieli).

Na podstawie art. 100 § 1 KP, pracownik jest obowiązany stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. Polecenie pracy zdalnej, w związku z podejmowanymi przez pracodawcę czynnościami przeciwdziałającym koronawirusowi, jest zgodne z prawem, uzasadnione przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy. Brak dostosowania się do polecenia i nie przestrzeganie przez pracownika BHP może stanowić przyczynę nałożenia na pracownika kary porządkowej (upomnienia, nagany, pieniężnej), a nawet rozwiązania umowy o pracę z zachowaniem i bez zachowania okresu wypowiedzenia. Podstawą powyższego jest to, że zgodnie z art. 211 pkt 2 i 7 KP, przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest podstawowym obowiązkiem pracownika, jest on obowiązany wykonywać pracę w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosować się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek przełożonych; współdziałać z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.

Pracodawca poleca przyjść do pracy mimo zagrożenia?!

Co jednak w sytuacji, kiedy pracodawca, mimo że zachodzi obawa zarażenia, nakazuje Tobie przyjść do pracy i nie wyraża zgody na pracę zdalną?

Wówczas z pomocą przychodzi art. 210 Kodeksu pracy, stanowiący iż 

  • 1. W razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.

  • 2. Jeżeli powstrzymanie się od wykonywania pracy nie usuwa zagrożenia, o którym mowa w § 1, pracownik ma prawo oddalić się z miejsca zagrożenia, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.§ 21. Pracownik nie może ponosić jakichkolwiek niekorzystnych dla niego konsekwencji z powodu powstrzymania się od pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2.

  • 3. Za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

  • 4. Pracownik ma prawo, po uprzednim zawiadomieniu przełożonego, powstrzymać się od wykonywania pracy wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej w przypadku, gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych osób.

  • 5. Przepisy § 1, 2 i 4 nie dotyczą pracownika, którego obowiązkiem pracowniczym jest ratowanie życia ludzkiego lub mienia.

  • 6. Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej.

W praktyce oznacza to tyle, że jeśli pracodawca wyda Tobie polecenie pracy, mimo zagrożenia masz prawo odmówić przyjścia do pracy, podjęcia się świadczenia pracy, bądź oddalenia z miejsca pracy, przy zachowaniu prawa do wynagrodzenia. 

Pamiętaj jednak o tym, aby pracodawcę o tym poinformować i uzasadnić swoją decyzję!

Uwaga na pułapki!

Otóż, zdarza się tak, np. kiedy doświadczasz niepożądanych zachowań ze strony pracodawcy, że ten celowo wyda Tobie polecenie, które będzie sprzeczne z umową o pracę, przepisami prawa, czy zasadami współżycia społecznego. Być może będzie chciał sprawdzić, czy znasz swoje prawa i obowiązki. Twoje nadgorliwe wykonanie polecenia służbowego, w sytuacji, w której nie odmówisz świadczenia pracy, może skutkować zwolnieniem (nawet dyscyplinarnym) z pracy. Takie stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 września 1997 roku, w którym orzekł, że bezkrytyczne wykonywaniem przez pracownika bezprawnych poleceń przełożonego może uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę (I PKN 244/97).

Prawa i obowiązki pracownika

Niektórzy pracownicy, decydują się nawet na rozwiązanie umowy o pracę w trybie natychmiastowym z winy pracodawcy (z art. 55 § 1¹ KP). Stosuje się go wówczas, kiedy pracodawca nakazuje pracownikowi podjęcie się wykonania czynności, które zagrażają jego życiu i zdrowiu i nie dba o jego dobrostan w pracy.

Odmowa wykonania polecenia wyrazem dbałości o dobro zakładu pracy

Pamiętaj też, że Twoja odmowa pracy w razie zagrożenia może być również wyznacznikiem Twojej dbałości o dobro zakładu pracy, czyli należytego wykonania swoich podstawowych obowiązków. Stanowi o nich art. 100 Kodeksu pracy.

Względem kolegów i koleżanek masz natomiast obowiązek przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego. Czyli masz zatroszczyć się nie tylko o siebie, ale i swoich kolegów i koleżanki w pracy.

Art. 100 K.p.

1. Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę.

2. Pracownik jest obowiązany w szczególności:

1) przestrzegać czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy;

2) przestrzegać regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku;

3) przestrzegać przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych;

4) dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę;

5) przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach;

           6) przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.

Czy musisz poddać się badaniu temperatury w pracy?

Okazuje się, że nie! A na pewno nie wtedy, kiedy to sam pracodawca weźmie do ręki termometr.

Państwowa Inspekcja Pracy w komunikacie dot. koronawirusa podaje, że pracodawca nie jest podmiotem uprawnionym do dokonywania samodzielnej oceny stanu zdrowia pracownika. Przepisy prawa pracy, m.in. rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30.5.1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, z zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w kodeksie pracy (Dz.U z 2016 r. poz. 2067), nie przewidują kierowania pracownika na badania w związku ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na choroby wirusowe. W myśl art. 229 KP pracownik podlega tylko badaniom profilaktycznym: wstępnym, okresowym i kontrolnym. Badania kontrolne są wykonywane w przypadku, gdy niezdolność pracownika do pracy trwała dłużej niż 30 dni. Przeprowadzenie badań lekarskich poza terminami wynikającymi z częstotliwości wykonywania badań okresowych może zachodzić w przypadku: konieczności przeniesienia pracownika do innej pracy ze względu na stwierdzenie szkodliwego wpływu wykonywanej pracy na zdrowie pracownika; stwierdzenie u pracownika objawów wskazujących na powstanie choroby zawodowej; stwierdzenia niezdolności do wykonywania dotychczasowej pracy u pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy lub u którego stwierdzono chorobę zawodową, lecz nie zaliczono do żadnej z grup inwalidów.

Dodatkowe uprawnienia pracowników:

  1. Praca zdalna – pracownik pracuje poza stałym miejscem pracy, otrzymuje wynagrodzenie,
  2. Pracownik został zwolniony z obowiązku świadczenia pracy – zachowuje prawo do wynagrodzenia,
  3. Pracownik został odsunięty od pracy z powodu wystąpienia zdarzenia wskazującego na zmianę stanu zdrowia pracownika na mocy art. 207 § 2 k.p. – pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia,
  4. Pracownik dobrowolnie powstrzyma się od pracy i nie otrzyma zaświadczenia lekarskiego ani decyzji inspektora sanitarnego, nie przysługuje mu prawo do świadczeń pieniężnych w razie choroby,
  5. Pracownik jest chory (stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego) – przysługuje pracownikowi wynagrodzenie chorobowe a następnie zasiłek chorobowy,
  6. Pracownik został poddany kwarantannie lub izolacji na mocy decyzji państwowego inspektora sanitarnego lub państwowego granicznego inspektora sanitarnego – przysługuje wynagrodzenie chorobowe a następnie zasiłek chorobowy (nie dotyczy to dziecka objętego kwarantanną),
  7. Pracownik sprawuje osobistą opiekę nad chorym dzieckiem lub członkiem rodziny, gdy lekarz wystawił z tego tytułu zaświadczenie lekarskie – ubezpieczonemu przysługuje prawo do zasiłku opiekuńczego na ogólnych zasadach,
  8. Pracownik sprawuje opiekę na dzieckiem objętym kwarantanną lub izolacją na mocy decyzji powiatowego inspektora sanitarnego lub państwowego granicznego inspektora sanitarnego – rodzicowi przysługuje prawo do zasiłku opiekuńczego,
  9. Pracownik sprawuje opiekę nad dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza dziecko – pracownikowi przysługuje prawo do dodatkowego zasiłku opiekuńczego.

Pamiętaj, że w razie wątpliwości w zakresie Twoich uprawnień możesz się skontaktować z prawnikiem.

← Poprzednie wpisy

Następne wpisy →