21.07.2020

18 Komentarzy,

Karolina Sikorska-Bednarczyk,

Świadczenia nauczycielskie na wakacje

Pozostajemy w temacie urlopów i wakacji 🙂 W końcu słonko świeci na oknem, jest przyjemnie 🙂

Tylko, czy aby portfel się nam nie kurczy? 🙂 Dlatego warto wspomnieć, jakie świadczenia na wakacje przysługują nauczycielom.

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych mają obowiązek utworzyć pracodawcy, którzy zatrudniają na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego co najmniej 50 pracowników.

Może go utworzyć też pracodawca zatrudniający mniejszą ilość pracowników, ale to jego wola, a nie obowiązek.

Czytaj dalej >>>

Okres wakacyjny w pełni. Jednak, część z Was w tym okresie decyduje się na przejście na urlop dla poratowania zdrowia. Dzieje się tak również wtedy, gdy w maju dowiedzieliście się o tym, że od września nie będzie dla Ciebie pełnego wymiaru etatu.

Dyrektor może się nie zgodzić na udzielenie urlopu. Będzie bowiem uważał, że nauczyciel nie spełnia jednego z warunków udzielenia urlopu na poratowanie zdrowia. Chodzi mianowicie o zatrudnienie w pełnym wymiarze etatu.

Przypominam jednocześnie. Od 1 września 2018 roku możliwe jest przejście na urlop dla poratowania zdrowia, także wtedy, gdy  nauczyciel zatrudniony jest w minimum połowie etatu.

Nauczyciel, który zamierza skorzystać z urlopu dla poratowania zdrowia musi w tym celu spełnić następujące warunki:

  1. być zatrudnionym w wymiarze co najmniej 1/2 wymiaru etatu, na podstawie mianowania lub umowy zawartej na czas nieokreślony,
  2. mieć przynajmniej 7-letni staż pracy w szkole,
  3. od poprzedniego urlopu zdrowotnego musi minąć przynajmniej rok,
  4. nauczyciel nie wykorzystał jeszcze w sumie 3 lat urlopu zdrowotnego,
  5. nauczyciel posiada orzeczenie lekarskie – lekarza medycyny pracy – uzasadniające potrzebę skorzystania z tego urlopu.

Ponieważ przepisy nie określają, na jaką chwilę należy ustalać spełnienie przez nauczyciela warunków, od których zależy udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia, należy przyjąć, że spełnienie ich ustalamy na chwilę wystąpienia nauczyciela z wnioskiem o udzielenie tego urlopu.

Należy pamiętać, że kiedy nauczycielowi zaproponowano zniżkę godzin, a zamierza on iść na urlop dla poratowania zdrowia, powinien niezwłocznie – przed podpisaniem zniżki godzin – dać znać dyrektorowi, że prosi o wydanie skierowania na urlop.

Zdjęcie: Lisi Azyl – Korabiewice – Tosia w roli głównej 🙂

 

Szanowni Państwo,

za nami pierwsze spotkanie na żywo na Facebooku – dziękuję za tak liczną obecność. Jeśli nie widzieli Państwo spotkania, można je włączyć tu:

Rozmawialiśmy o podstawowych prawach nauczyciela. Odpowiedziałam też na WSZYSTKIE Państwa pytania. Ponieważ pojawiają się kolejne, zapraszam serdecznie do zamkniętej grupy na Facebooku: Nauczycielu, poznaj swoje prawa – grupa wsparcia.

Webinar – 22 czerwca: kolejna okazja do spotkania

22 czerwca 2020 roku o godz. 18.00 porozmawiamy o ekwiwalencie za sprzęt używany w pracy. Spotkanie odbędzie się w formie webinaru, czyli zamkniętego wykładu online. Na wykład obowiązują zapisy. Zapraszam do wpisania się na listę osób zainteresowanych: Webinar 22 czerwca.

Darmowy e-book: pobierz teraz!

Nadal możecie Państwo pobrać całkowicie za darmo e-book „Czas pracy nauczyciela”. Pobierając ten prezent, wyrażacie Państwo zgodę na otrzymywanie newslettera Karty Nauczyciela, w którym informuję o wielu aspektach praw nauczyciela.

Wkrótce ruszy sklep internetowy

Co ze streszczeniem spotkania live w formie e-booka, który zapowiedziałam podczas transmisji?

E-book ze streszczeniem otrzymają osoby, które były obecne na żywo podczas transmisji. Dla pozostałych przygotujemy wersję do zakupu w przystępnej cenie – po 22 czerwca ruszy nasz sklep internetowy, oferujący produkty elektroniczne. Jak widać, dzieje się i będzie się działo!

Serdecznie proszę o recenzję

Jeśli podobał się Państwu live, proszę o odpowiedź na ten wpis lub pozostawienie recenzji na stronie na Facebooku.

Pisząc taką recenzję wyrażacie Państwo zgodę na publikację z podpisem w moich mediach w Internecie.

Dziękuję i do zobaczenia!

No i znowu pełne ręce roboty 🙂 nowa strona, nowa grupa, e-book 🙂 i wiele wiele innych planów i działań, w które wprowadzę Was już 15.06 🙂 

Ale też nie ustaję w pracy dla Was, rozwiązując to co ciekawsze problemy. I tak ostatnio otrzymałam pytanie, czy dyrektor placówki nieferyjnej, w związku z tym, że w dzień po Bożym Ciele, nie będzie w niej dzieci, może zmusić nauczyciela do wypisania za ten dzień urlopu wypoczynkowego. Złapałam się za głowę ….

Ale od początku 🙂

Nadal znajdujemy się pod auspicjami rozporządzeń MEN z dnia 2 i 20 marca 2020 roku oraz późniejszych rekomendacji przywracających funkcjonowanie szkół i placówek edukacyjnych w związku z pandemią koronaświrusa (ups! koronawirusa). To z kolei pozwala na to, aby to rodzice zdecydowali, czy poślą dzieci do szkoły czy przedszkola. Może więc zdarzyć się tak, że rodzice nie wyślą do placówki ani jednego dziecka. Może się tak zdarzyć nie tylko w okresie pandemii, ale również w okresie tzw. długiego weekendu, który spędza się zazwyczaj rodzinnie.

Czy w związku z tym, dyrektor może wymagać od nauczyciela wypisania urlopu wypoczynkowego na ten dzień? Czy jest to wypoczynek nauczyciela, który zaplanował zgodnie ze swoim prawem i gwarantuje mu prawo do odpoczynku?

Zgodnie z art. 64 Karty Nauczyciela, nauczycielowi zatrudnionemu w szkole, w której w organizacji pracy przewidziano ferie szkolne przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze odpowiadającym okresowi ferii i w czasie ich trwania. 

Z kolei ust. 3 stanowi, iż nauczycielom zatrudnionym w szkołach (przedszkolom również) , w których nie są przewidziane ferie szkolne, przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 35 dni roboczych, w czasie ustalonym w planie urlopów. 

Oznacza to, że nauczyciel w placówkach feryjnych ma urlop ściśle określony ustawowo, a nauczyciel zatrudniony w placówkach nieferyjnych ma urlop wtedy, kiedy zadeklarował jego wykorzystanie i zostało to określone w planie urlopów.

Jednocześnie należy pamiętać, iż prawo do urlopu wypoczynkowego jest prawem pracownika i tylko on może decydować, kiedy ten urlop wykorzysta – poza planem urlopów. Oznacza to ni mniej, ni więcej że pracodawca nie może zmusić nauczyciela do wykorzystania urlopu w tym okresie, który uważa za odpowiedni.

Pułapka!

Uwaga jednak na sytuację, w której dotyczy to urlopu zaległego, np. za rok ubiegły. Zgodnie z utartym orzecznictwem sądowym i stanowiskiem doktryny pracodawca może narzucić pracownikowi termin wykorzystania urlopu zaległego. Z zaznaczeniem jednak, że urlop musi zostać wykorzystany do 30 września kolejnego roku.

Co ma więc zrobić dyrektor, gdy nie będzie uczniów?A placówka będzie zamknięta?

Zwolnić kadrę do domu, uznając, że doszło do sytuacji niezależnej od pracodawcy, a tym samym nauczyciele, nie wykonując pracy pozostaną w przestoju. Wykazywali jednakże gotowość do świadczenia swoich funkcji, a z przyczyn niezależnych od nich, jak i od pracodawcy doznali przeszkód. Placówka pozostanie zamknięta z powodu braku dzieci.

Wówczas nauczycielom należy się  wynagrodzenie wynikające z ich osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną. Jako podstawę prawną stosujemy art.81 Kodeksu pracy w związku z art. 91 c Karty Nauczyciela. 

Jest to działanie jak najbardziej zgodne z prawem, jak i zasadami współżycia społecznego. Urlop służy bowiem pracownikowi, jego regeneracji i winien zostać przez niego wykorzystany wówczas, kiedy będzie gwarantował mu należyty odpoczynek.

W sytuacji, w której nauczyciele zostaną zmuszeni do wykorzystania tego urlopu w dniu, w którym po prostu nie będzie dzieci w szkole, a placówka będzie zamknięta, polecenie służbowe wypisania urlopu na ten dzień, będzie stanowiło naruszenie ich praw. Ponadto zrodzi skutek, w którym będzie im przysługiwało prawo do odebrania tego dnia urlopu w terminie, który wynika z planu urlopu i ich woli.

A to może się odbić dyrektorowi czkawką 🙂

Bierzemy urlop? 🙂 a jakże 🙂 My dopiero w sierpniu 🙂

 

 

 

Myślę, że kwestia wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych została już dostatecznie wyjaśniona i nie powinna budzić wątpliwości.

Owszem, są jeszcze organy prowadzące, które ich odmawiają. Jednak wezwania do zapłaty bądź sporządzane przeze mnie opinie prawne przyniosą korzystne efekty. Polecam 🙂

Teraz jednak pojawił się nowy problem, jakim jest wynagrodzenie za pracę z dodatkami  za pracę w trudnych bądź szczególnych warunkach. Tutaj znowu mamy do czynienia z różnicami w stanowiskach organów prowadzących.

***

Jak wynika z przepisów Karty Nauczyciela wynagrodzenie nauczyciela składa się przeze wszystkim z wynagrodzenia zasadniczego. Ponadto do niego może otrzymać: dodatek za wysługę lat, dodatek motywacyjny, dodatek funkcyjny oraz dodatek za warunki pracy.

Wynagrodzenie nauczyciela ponadto składa się z wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw oraz z nagród i innych świadczeń  wynikających ze stosunku pracy.

Dodatek za pracę w trudnych warunkach

Nauczycielom pracującym w trudnych warunkach przysługuje z tego tytułu dodatek za warunki pracy. Wysokość dodatku za pracę w trudnych warunkach oraz zasady jego przyznawania i wypłacania dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego ustala w regulaminie organ prowadzący szkołę. 

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 roku w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz.U. z 2005 r. nr 22, poz. 81) dokładnie określa, jaką pracę uznaje się za pracę w trudnych warunkach. Zgodnie z rozporządzeniem zaliczamy do niej prowadzenie przez nauczycieli:

  • praktycznej nauki zawodu szkół górniczych – zajęć praktycznych pod ziemią;
  • praktycznej nauki zawodu szkół leśnych – zajęć w lesie;
  • praktycznej nauki zawodu szkół rolnych – zajęć praktycznych w terenie z zakresu produkcji roślinnej, zwierzęciej i mechanizacji rolnictwa;
  • praktycznej nauki zawodu szkół medycznych – zajęć w pomieszczeniach zakładów opieki zdrowotnej i jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, przeznaczonych dla noworodków, dzieci do lat trzech, dzieci niepełnosprawnych ruchowo oraz dla osób (dzieci i dorosłych) upośledzonych umysłowo, psychicznie chorych, przewlekle chorych, z uszkodzeniami centralnego i obwodowego układu nerwowego, w oddziałach intensywnej opieki medycznej oraz w żłobkach;
  • praktycznej nauki zawodu – zajęć w szkołach specjalnych oraz w szkołach w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich;
  • zajęć dydaktycznych w szkołach (oddziałach) przysposabiających do pracy;
  • zajęć rewalidacyjno-wychowawczych z dziećmi i młodzieżą upośledzonymi umysłowo w stopniu głębokim;
  • zajęć dydaktycznych i wychowawczych w specjalnych przedszkolach (oddziałach), szkołach (oddziałach) specjalnych oraz prowadzenia indywidualnego nauczania dziecka zakwalifikowanego do kształcenia specjalnego;
  • zajęć dydaktycznych w szkołach przy zakładach karnych;
  • zajęć dydaktycznych w klasach łączonych w szkołach podstawowych;
  • zajęć dydaktycznych w języku obcym w szkołach z obcym językiem wykładowym, z wyjątkiem zajęć prowadzonych przez nauczycieli języka obcego, prowadzenie zajęć dydaktycznych w szkołach, w których zajęcia są prowadzone dwujęzycznie oraz przez nauczycieli danego języka obcego w oddziałach dwujęzycznych, a także prowadzenie zajęć dydaktycznych w języku obcym w nauczycielskich kolegiach języków obcych, z wyjątkiem lektorów języka obcego;
  • zajęć dydaktycznych w oddziałach realizujących program „Międzynarodowej Matury” z przedmiotów objętych postępowaniem egzaminacyjnym;
  • zajęć dydaktycznych w szkołach w zakładach poprawnych, schroniskach dla nieletnich i placówkach opiekuńczo-wychowawczych;
  • zajęć wychowawczych, korekcyjno-terapeutycznych oraz badań psychologicznych i pedagogicznych nieletnich w zakładach poprawnych i schroniskach dla nieletnich;
  • zajęć wychowawczych bezpośrednio z wychowankami lub na ich rzecz w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych (w tym w internatach);
  • zajęć wychowawczych bezpośrednio z wychowankami lub na ich rzecz w placówkach opiekuńczo-wychowawczych;
  • zajęć wychowawczych bezpośrednio z wychowankami lub na ich rzecz w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii;
  • badań psychologicznych i pedagogicznych nieletnich oraz małoletnich, sprawowanie opieki specjalistycznej nad nieletnimi i małoletnimi, prowadzenie poradnictwa rodzinnego oraz mediacji między nieletnim sprawcą a pokrzywdzonym w rodzinnych ośrodkach diagnostyczno-konsultacyjnych;
  • badań psychologicznych i pedagogicznych, w tym badań logopedycznych, udzielanie dzieciom i młodzieży pomocy psychologiczno-pedagogicznej, w tym pomocy logopedycznej, pomocy w wyborze kierunku kształcenia i zawodu, a także udzielanie rodzicom i nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej związanej z wychowaniem i kształceniem dzieci i młodzieży w poradniach psychologiczno-pedagogicznych oraz w innych poradniach specjalistycznych.

***

Problem

Od 16.03.2020 r. nauczyciele pracują z uczniami zdalnie, do czego wykorzystują różnego rodzaju komunikatory oraz szkolną stronę. Organ prowadzący stoi na stanowisku, że wspomniany dodatek w tym okresie nie należy się nauczycielom. Regulamin organu prowadzącego stanowi, że wypłata tego dodatku należy się tylko za efektywnie przepracowaną godzinę. Czy w obecnej sytuacji należy nauczycielom pracującym w szkołach specjalnych zabrać dodatki za warunki trudne i uciążliwe i jaka podstawa prawna reguluje takie działanie? Co w sytuacji, gdy nauczyciel nie wyrazi zgody na zmianę warunków płacowych niekorzystnych dla niego?

Rozwiązanie

Odnośnie funkcjonowania szkół w związku z ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemicznego kwestia wynagrodzenia zależy od kilku zmiennych, m.in. od tego, czy nauczyciel realizuje zajęcia w sposób zdalny, czy tylko pozostaje w dyspozycji pracodawcy. 

Praca zdalna

I tak, jeżeli nauczyciel – na polecenie dyrektora – realizuje zajęcia w formie zdalnej, to na podstawie art. 3 ustawy z dnia 02.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020, poz. 374), to czyni to za pełnym wynagrodzeniem. Takim, jakie otrzymywałby gdyby w tym czasie realizował zajęcia w szkole, w której jest zatrudniony. 

Tak więc w sytuacji wykonywania pracy zdalnej zgodnie z art. 3 u.covid. nauczyciel otrzymuje wynagrodzenie wraz ze składnikami wynagrodzenia wypłacanymi standardowo, w tym dodatku za warunki pracy – jeżeli praca jest wykonywana w trudnych warunkach, a nie w ramach wynagrodzenia przestojowego.

Pozostawanie w dyspozycji pracodawcy

Natomiast, jeżeli nauczyciel pozostaje w dyspozycji pracodawcy i nie wykonuje pracy w sposób zdalny to należy przede wszystkim ustalić, czy obowiązujący na terenie danego organu prowadzącego regulamin wynagradzania nauczycieli nie określa tego typu sytuacji.

Jeżeli w uchwale samorządowej brak jest regulacji określających utrzymanie prawa do określonych ustalania dodatku za warunki pracy w sytuacjach epidemii, klęski żywiołowej czy stanu wyjątkowego, etc., lub z treści regulaminu wynagradzania wynika, że dodatek ten jest związany z faktycznie zrealizowaną godziną pracy w warunkach trudnych, to dodatek ten nie będzie nauczycielom przysługiwał w okresie przestoju związanego z ograniczeniem funkcjonowania szkół.

W okresie przestoju prawo do wynagrodzenia ustalane jest na podstawie art. 81 ustawy z 26.06.1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm.) – dalej k.p. Zmiana wysokości wynagrodzenia na podstawie art. 81 § 1 k.p. wynika z ustawy i nie wymaga ani wypowiedzenia zmieniającego, ani żadnych innych jednostronnych czynności po stronie pracodawcy.

Do tej kwestii wielokrotnie odnosił się Sąd Najwyższy. Przykładowo:

W uzasadnieniu wyroku z 25.04.1985 r., I PRN 28/85 Sąd Najwyższy stwierdził, iż przepis art. 81 k.p. nie zawiera bliższego sprecyzowania pojęcia „stawka osobistego zaszeregowania”, a w szczególności brak jest w nim wskazań, jakie składniki wynagrodzenia mają charakter takiej stawki. Zasady wykładni logicznej wskazują że – w razie braku ustawowego określenia tego pojęcia – przez wynagrodzenie, o którym mowa w powołanym przepisie należy rozumieć wynagrodzenie o charakterze stałym i bezpośrednio związanym z funkcją wykonywaną przez pracownika lub zajmowanym przez niego stanowiskiem, a nie wynagrodzenie, którego uruchomienie jest uzależnione od spełnienia przez pracownika dodatkowych przesłanek.

Tak więc zdaniem Sądu Najwyższego nauczyciel nie uzyskuje jednak prawa do wynagrodzenia związanego z dodatkową pracą, wynagrodzenia związanego ze specyficznym charakterem pracy, którą miał wykonać lub w związku ze spełnieniem dodatkowych warunków związanych z zatrudnieniem. Dotyczy to także dodatku za warunki pracy.

W uzasadnieniu wyroku z 22.06.2011 r., II PK 3/11 Sąd Najwyższy wskazał, że stawka osobistego zaszeregowania w rozumieniu art. 81 § 1 k.p. obejmuje wynagrodzenie zasadnicze i dodatek funkcyjny. Zatem uznać należy, że zdaniem Sądu Najwyższego w ramach wynagrodzenia za czas przestoju, o którym mowa w art. 81 § 1 k.p. nauczyciel uzyskuje prawo do wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego – w przysługującej mu stawce godzinowej lub miesięcznej. Wszystkie te składniki wynagrodzenia są określone stawką godzinową lub stawką miesięczną.

Sąd Najwyższy w wyroku z 02.02.2010 r., II PK 186/09 stwierdził bowiem, że przy ustalaniu wynagrodzenia należnego nauczycielowi za czas niewykonywania pracy, kiedy był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, związanych z odmową dopuszczenia go do pracy, nie podlegają uwzględnieniu składniki wynagrodzenia w postaci dodatku za warunki pracy.

Z kolei w uzasadnieniu wyroku z 16.11.2000 r., I PKN 455/00 Sąd Najwyższy stwierdził, że dodatek za staż pracy nie mieści się w pojęciu wynagrodzenia wynikającego z osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną. Oba te dodatki nie są następstwem „osobistego zaszeregowania pracownika”, lecz odpowiednio długiego okresu zatrudnienia, o którym trudno powiedzieć, że ma związek z osobistym zaszeregowaniem pracownika.

W związku z tym na podstawie art. 81 § 1 k.p. nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną. Nie jest to jednak wynagrodzenie ustalane według zasad dotyczących tzw. średniej urlopowej. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 lutego 2010 r., II PK 186/09, stwierdził, że przy ustalaniu wynagrodzenia należnego nauczycielowi za czas niewykonywania pracy, kiedy był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy (art. 81 § 1 k.p.), związanych z odmową dopuszczenia go do pracy, nie podlegają uwzględnieniu składniki wynagrodzenia w postaci dodatku za uciążliwe warunki pracy.

Wyżej wskazane orzeczenia Sądu Najwyższego zostały wydane w konkretnych sprawach i tylko w odniesieniu do tych spraw były wiążące. Orzeczenia te nie stanowią w polskim systemie prawa źródeł prawa.

Tak więc interpretacja art. 81 § 1 k.p. w zasadzie należy do pracodawcy. Nic także nie stoi na przeszkodzie, aby pracodawca na zasadzie uprzywilejowania pracownika, w ramach wynagrodzenia ustalonego w art. 81 § 1 k.p., wypłacił nauczycielowi wszystkie przysługujące mu składniki wynagrodzenia za okres przestoju.

Moje stanowisko

Moim zdaniem, jeżeli nauczyciel pracował zdalnie, to przysługuje mu takie samo wynagrodzenie, jakie otrzymałby gdyby w tym czasie normalnie pracował.